บทนำ
ไอยเรศ ชายหนุ่มผู้มีชีวิตอยู่ระหว่างอดีตและปัจจุบัน เจ้าของพิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณและโรงทอผ้าแบบโบราณ เขาจะทำอย่างไรเมื่อผ้าผืนใหม่ที่ได้มา นำพาเขาไปสู่อดีต และคนในอดีตที่กำลังจะกลับมา
พีรยา หญิงสาวผู้เชื่อในวิทยาศาสตร์ ทว่า..เธอมักมีความฝันเกี่ยวกับเรื่องเดิมซ้ำๆ และภาพคนในความฝันที่รางเลือน จนเมื่อวันหนึ่งเธอพบคนคนนั้น ในโลกของความจริง
“ไอยยาวัตตื่นได้แล้ว ไอยยาวัต...” ไอยเรศสะดุ้งตื่นจากความฝัน ซึ่งปกติการที่คนปฏิบัติสมาธิประจำแบบเขาจะฝัน เป็นเรื่องที่เป็นไปได้ยากมาก
ชายหนุ่มลุกจากที่นอน เดินออกไปที่ระเบียง มองลงไปที่บริเวณลานด้านล่างของคุ้มเวียงบัว เขาเป็นทายาทรุ่นสุดท้ายของคุ้มเวียงบัวในปัจจุบัน
ในอดีตแห่งอาณาจักรเวียงยอง คุ้มเวียงบัวของเขามีประวัติเป็นสำนักทอผ้าที่ส่งให้ราชสำนักโดยเฉพาะ เจ้าของคุ้มต้นตระกูลเป็นราชธิดาองค์หนึ่งที่มีความเชี่ยวชาญในงานผ้าเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นงานทอหรือปัก
จนในปัจจุบันถึงแม้จะไม่มีราชสำนักเวียงยองให้ส่งผ้าเข้าไปอีกแล้ว แต่โรงงานทอผ้าของคุ้มแห่งนี้ยังคงรักษาลักษณะการสร้างผลงานในแบบเดิม คงความเป็นโบราณแท้ซึ่งกลายเป็นจุดขายของโรงทอผ้าเวียงบัว ที่เหล่าลูกค้าในวงสังคมชั้นสูงล้วนต้องการงานของเขา
ชายหนุ่มนึกถึงวันก่อนที่ผู้ช่วยของเขา ส่งภาพผ้าโบราณชื้นหนึ่งมาให้ มันเป็นผ้าเก่าที่ถูกรักษาอย่างดีในห้องรักษาอุณหภูมิเพื่อรักษาเส้นใยของผ้า ชายหนุ่มคะเนด้วยสายตาผ้าผืนนี้มีอายุไม่ต่ำกว่าร้อยปี
จากลวดลายมันใกล้เคียงกับลายผ้าของเวียงยอง ซึ่งสืบประวัติเชื้อสายมาจากชนกลุ่มยอง หรือ ญอง จากรัฐฉานหรือเมืองหนึ่งจากเชียงตุง
“ได้มาจากไหน” เขาถามอินทร์ถา ผู้ช่วยของเขาเอง
“เจ้าของอยู่ที่ดอยสะเก็ดครับ เปิ้นบอกว่าถ้าพ่อเลี้ยงสนใจ พ่อเลี้ยงต้องไปด้วยตนเอง”
จากนั้นเขาจึงไปพบเจ้าของผ้า พบว่าเป็นหญิงชราอายุเกือบเก้าสิบปี พอเขาก้าวเข้าไป
“สวัสดีครับคุณยาย” เขายกมือไหว้ผู้อาวุโส
“ใช่จริงๆ ใช่แล้วเจ้าไอยยาวัต” สตรีสูงอายุผู้นั้นพูด และท่านได้มอบผ้าผืนนั้นให้เขาโดยที่ไม่รับสิ่งตอบแทน แต่ชายหนุ่มไม่ยินยอม เขาจัดการจ่ายด้วยเงินเป็นมูลค่าที่สมน้ำสมเนื้อ และมีลูกหลานของท่านเป็นพยานรับทราบ
จากนั้นเขาก็มักจะฝันว่ามีคนเรียกชื่อเขา ด้วยชื่อไอยยาวัตเป็นประจำ โดยเฉพาะในคืนวันพระหรือวันโกน และทุกครั้งที่ฝัน มักจะเห็นเป็นเรื่องราวที่มากขึ้นหรือชัดเจนขึ้น และในคืนนี้เขาฝันเห็นสตรีสาวคนหนึ่งยืนหันหลังให้ เธอมีเรือนผมยาวเรียบตรงสีดำ รูปร่างอรชรอ้อนแอ้น เธอสวมชุดผ้าไหมทอลายดอกพิกุลและมีผ้าคลุมไหล่สีขาวปักเป็นลายนกยูงด้วยดิ้นเงิน
นกยูงสีขาวปักเต็มตัวบนผ้าผืนนั้น เขารู้สึกสะกิดใจบางอย่างแต่นึกไม่ออก