Dalawang araw na ang nakalilipas mula nang mag-email siya kay Miko, pero wala pa ring sagot sa kanya ang asawa. Hindi na niya alam kung ano ang gagawin. Patuloy pa rin ang pamimilit ng Daddy niya na umuwi na siya. Pero may kasunduan na sila ni Miko na hindi siya babalik ng San Juan kung hindi nito sinasabi sa kanya, dahil nga tinutupad nito ang kasunduan nila na ito ang lahat ng gagastos sa pagtira niya sa New York.
Ang lamig ng aircon sa apartment niya, pero pinagpapawisan ang mga palad niya habang hawak ang telepono.
"Hindi ako puwedeng basta na lang umuwi at walang alam si Miko," bulong niya. Ang boses niya, paos na. Dalawang gabi na siyang hindi maayos ang tulog. Kaya lang, nape-pressure na siya masyado sa Daddy niya. Hindi niya gusto na nagkakagulo ang pamilya dahil sa kanya, lalo na ang mga magulang niya. May mga edad na ang mga ito na dapat ay nag-e-enjoy na lang sa buhay at wala nang stress.
Sa kanilang tatlong magkakapatid, siya pa yata ang pinaka-pasaway at walang dinulot sa kanilang mga magulang kung hindi problema. Pangalawa siya sa kanilang tatlong magkakapatid. Ang Kuya Ariel niya ang panganay—bente singko anyos na, graduate ng business course sa kilalang university sa Pilipinas. Ang bunso naman nilang si Kate ay nasa high school pa lang at sa kilalang university sa bayan naman ito pumapasok.
Negosyante ang Daddy niya kaya nakilala nito ang Papa ni Miko na isa ring negosyante.
"Please, anak, umuwi ka na para sa ikatatahimik ng Daddy mo," pakiusap sa kanya ng Mommy niya nang gabing tawagan siya nito. "Hindi na siya nakakatulog, Patricia. Lagi ka niyang iniisip."
Kumirot ang dibdib niya. Ang amoy ng mamahaling vanilla candle sa coffee table, na dati nakaka-relax sa kanya, ngayon parang masangsang at nakakahilo.
"Sige po, Mommy, uuwi na po ako ng San Juan. Kukuha na po ako ng ticket bukas na bukas," malungkot niyang tugon. Nanginginig ang mga daliri niya sa screen ng telepono.
"Salamat, Patricia, maraming salamat, anak," pasalamat ng Mommy niya. May ginhawa sa boses nito, at lalo siyang nakonsensya.
Buong buhay naman niya, hindi pa siya sumuway sa gusto ng mga magulang niya. Ang gusto ng mga ito ang laging nasusunod, pero still, siya pa rin ang less paborito dahil para sa mga magulang niya, problema lang ang lagi niyang dala.
Matapos niyang makausap ang ina, tinawagan niya ang secretary ng kanyang asawa. Ang lamig ng leather ng couch sa hita niya kahit naka-pajama siya.
"Ms. Tan, nakausap niyo na po ba si Vice tungkol sa akin?" Tanong niya. Pilit pinatatag ang boses.
"Pasensya na, Mrs. de la Cerna. Nag-note na po ako sa kanya pero walang response," sagot ng secretary. Malamig. Parang robot. Walang emosyon. "Umalis po kasi kanina si Vice Mayor para sa isang business trip sa labas ng bansa, kaya po marahil wala pang sagot."
Kibit-balikat na lang niyang tinapos ang pag-uusap nila. Mukhang wala rin namang madaling paraan para makausap ang asawa niya. Bahala na lang itong magalit sa kanya sa pag-uwi niya ng biglaan.
Bago siya natulog, nag-email siya muli kay Miko. Ang liwanag ng laptop screen, masakit sa mga mata niya. Tatlong oras na siyang nakatitig dito, binubura at sinusulat ulit ang message.
Tinanong niya ito kung saan siya tutuloy. Alam niyang may sarili nang mamahaling bahay ang asawa niya, pero baka hindi naman siya nito nais tumuloy doon, dahil nga tinatago siya nito. Hindi nito nais na may ibang makaalam ng tungkol sa kanila.
Puwede naman siyang tumuloy sa bahay ng parents niya. Iyon nga lang, baka magtaka ang Mommy at Daddy niya, lalo na't ang nais ng mga ito ay maging maayos na ang pagsasama nila ni Miko. Kaya siya pinauuwi ng mga ito ay para ayusin ang kasal nila ni Miko.
Pero wala namang pakialam sa kanya ang asawa. Hindi naman ito interesado sa kanya. Ganoon pa man, uuwi na siya para matigil na ang mga magulang niya. Bahala na siya kung paano niya haharapin si Miko.
Kinabukasan, matapos ang kanyang klase, agad na siyang bumili ng ticket pauwi ng Pilipinas. Ang ingay sa travel agency, ang amoy ng kape at perfume ng mga tao, lalo lang nagpasikip ng dibdib niya. Balikan pa rin ang binili niya, nag-aaral pa kasi siya at nasanay na siya sa buhay niya sa New York. Nais lang niyang mapagbigyan ang mga magulang niya. Tiyak naman na wala ring mangyayari sa pagsasama nila ni Miko, dahil hindi naman nila mahal ang isa't isa.
Minsan na siyang nakibalita tungkol sa asawa niya na sikat na Vice Mayor sa bayan ng San Juan. Sikat ito dahil isa itong de la Cerna. Pinsan nito mismo ang nakaupong Mayor ngayon sa bayan nila na si Mayor Mark de la Cerna.
Aware siya na kahit kasal sila ni Miko, iba-ibang babae pa rin ang nali-link sa asawa. Hindi lang siya sure kung aware ang pamilya niya sa bagay na iyon. Sana na lang hindi, dahil tiyak na malulungkot ang mga ito para sa kanya.
Kung siya lang, okay lang naman dahil hindi pa naman siya nag-invest ng feelings para kay Miko. Dalawang araw lang naman niya ito nakasama noon—bago ang kanilang kasal at sa mismong kasal nila. Dahil pagkatapos ng kasal, pinaalis na siya nito sa San Juan.
Hindi nga niya maalala kung nagkatinginan na ba sila ni Miko, kung tiningnan na ba siya ng asawa sa mga mata noon. Ang naaalala lang niya, ang lamig ng simbahan, ang bigat ng mamahaling wedding gown, at ang amoy ng sampaguita na nakakahilo. Sa social media lang naman niya nakikita ang asawa, pero hindi sa account nito kung hindi sa mga balita o tsismis pages lang. Kaya alam niyang mahilig ang asawa sa mga artista, o di kaya'y modelo, at may ilan pang beauty queen na na-link dito sa loob lang ng dalawang taon habang kasal ito sa kanya.
Dalawang araw mula ngayon ang lipad niya pauwi ng San Juan. Iyon na ang pinakamalapit na date para makauwi siya agad.
Pag-uwi niya sa apartment, agad niyang chineck ang kanyang email. Ang katahimikan ng kwarto, binabasag lang ng ugong ng heater. Pero wala pa ring sagot si Miko.
"Ano pa nga ba ang aasahan ko sa asawa ko," iling-ulo niyang bulong. Pumait ang laway niya.
May pasok pa siya kinabukasan kaya naman nag-ayos na siya ng kanyang mga gamit para mabawasan na rin ang kanyang gagawin bago siya bumiyahe. Ang amoy ng luxury fabric conditioner sa mga damit na tinutupi niya, biglang nagpaalala sa kanya na lahat ng ito, bayad ni Miko. Konting damit lang naman ang kanyang dadalhin dahil hindi naman siya magtatagal sa San Juan. Sapat na ang makasama niya ang kanyang pamilya.
Bago siya natulog, nag-check siya muli ng email, umaasa na baka may reply na ang asawa, pero ganoon pa rin—wala. Kaya nangangasim na naman ang sikmura niya bago matulog. Tinitigan niya ang kisame hanggang mag-alas-tres ng madaling araw.
Mabilis na lumipas ang araw at ngayon na ang flight niya pauwi ng Pilipinas. Wala talagang naging tugon ang asawa sa email niya. Nang tawagan naman niya ang secretary ng asawa bago siya umalis, sinabi lang nitong nasa business trip pa rin ang asawa. Hindi naman nito sinabi sa kanya kung saang bansa naroon ang asawa niya ngayon.
Ang bigat sa dibdib niya habang hinihila ang mamahaling maleta sa airport. Malungkot siyang bumiyahe dahil para namang napakawalang-kuwenta niya sa kanyang asawa. Hindi lang naman ito ang napilitan sa pagpapakasal nila, pati naman siya, pero never niya itong binalewala.
Hindi niya alam ang kanyang mararamdaman nang makalapag na ang eroplanong sinasakyan niya. Ang lamig ng aircon sa loob ng airport, pero pinagpapawisan ang batok niya. Kumakabog ang kanyang dibdib. Naroon ang takot dahil hindi naman niya alam kung ano ang kakaharapin niya. Matapos ang kasal nila ni Miko, ngayon pa lang siya babalik ng San Juan.
"Dapat ba masaya ako?" Tanong niya sa sarili habang naglalakad na sa malawak na airport ng bansa. Ang sahig, makintab at malamig sa ilalim ng sneakers niya.
Maraming tao sa paligid. Ang ingay ng mga trolley, ang iyak ng bata, ang tawa ng mga pamilyang nagsasalubong, ang anunsyo ng mga flight sa speaker—lahat iyon parang tumatagos sa ulo niya. Maraming naglalakad mag-isa katulad niya na baka malungkot, marami rin ang masaya dahil may kasama.
Hindi na siya nagpasundo sa mga magulang niya. Nais na lang niyang mag-isa magbiyahe. Hindi naman malayo sa San Juan ang airport, kaya na ng taxi. Magpapasundo sana siya sa asawa o di kaya sa mga tauhan nito sa airport, pero wala kasi itong sagot kaya mag-isa na lang siya. Bente anyos na siya, kaya madali na lang sa kanya ang bumiyahe mag-isa.
Paglabas niya ng airport, sinalubong siya ng maalinsangang hangin. Biglang naging alaala ang dalawang taon niya sa New York.
Naghanap siya ng taxi na masasakyan nang bigla siyang matigilan sa paglalakad dahil napansin niya ang isang lalaking pamilyar sa kanya na palabas ng airport kung saan siya lumabas kanina.
Nakasuot ng itim na shades ang lalaki. Nakasuot ito ng puting t-shirt na pinatungan ng asul na jacket, asul na pants, at sneakers. May hawak na katamtamang laki ng luxury bag ang lalaki. Ang tindig, pamilyar.
"Miko...."
Palingon-lingon ito sa paligid na tila may hinahanap. Ang kaba sa dibdib niya, biglang sumipa. Huminto pa ito malapit sa pintuan at sumilip sa loob ng airport.
Maya-maya lang, isang magandang babae ang lumabas sa pintuan at agad na lumapit sa asawa niya.
Nanuyo ang lalamunan niya.
Nakasuot ng malaking jacket ang babae na mukhang sa asawa pa niya dahil malaki rito at maiksing puting palda na bumagay sa makikinis at mahahaba nitong hita at puting sneakers. Ang buhok nito, kulot at makintab, sumasayaw sa hangin. May bitbit ding mamahaling bag ang babae.
Napalunok siya nang maghawak-kamay ang dalawa habang siya, nakasunod ng tingin sa mga ito sa gilid, at ni hindi man lang siya napansin ng kanyang asawa.
Ang init biglang naging sobra. Ang pawis niya, malamig sa likod.
Sinundan niya ng tingin ang dalawa na lumakad palapit sa isang itim na mamahaling sasakyan na naghihintay sa mga ito.
Agad pang sumalubong ang isang lalaking naka-uniporme para kunin ang bag ng dalawa at pagbuksan ang mga ito ng pintuan.
Unang pinasakay ng kanyang asawa ang kasama nitong babae, saka walang lingon na itong sumakay sa sasakyan. Ni hindi man lang luminga sa paligid. Ni hindi man lang siya nakita, naramdaman.
Hindi niya alam kung ano ang kanyang mararamdaman. Para siyang na-estatwa sa kanyang kinatatayuan. Ang mga paa niya, parang nakabaon sa semento. Hindi niya maikilos.
Umandar na ang itim na sasakyan pero hindi pa rin siya makakurap habang nakasunod ng tingin. Ang usok ng tambutso, humaplos sa mukha niya.
Napahawak siya sa kanyang dibdib na para bang tinutusok ng libo-libong karayom at biglang naninikip. Ang hangin, parang hindi pumapasok sa baga niya. Ang paligid, biglang umikot. Ang ingay ng airport, naglaho at ang naririnig na lang niya ay ang malakas na kabog ng puso niya sa tainga niya.
Nanlamig ang mga daliri niya sa paa kahit tirik ang araw.
Hindi ito ang inaasahan niyang sasalubong sa kanya makalipas ang dalawang taon.
"Bakit parang nasaktan ako?" Bulong niyang tanong sa sarili. Ang boses niya, basag. "Hindi ko siya mahal. Hindi niya ako mahal. Pero bakit pakiramdam ko, ako yung kabit? Ako yung nakikihalo sa buhay ng may buhay na?"
Tumulo ang isang butil ng luha sa pisngi niya. Mainit. Hindi niya pinunasan.